Onderaan is de recensie uit Elektuur - September 2006 opgenomen
Inleiding

Tot 'EBS' bestonden er in kastluidsprekerland grofweg twee principes, te weten 'gesloten' kastluidsprekers en 'open' kastluidsprekers (zoals basreflex / passieve radiator en enkele transmissielijn systemen). En dus nu dan ook het door TAF in eigen beheer ontwikkelde Extra Bas Support systeem, kortweg EBS. Ter verduidelijking: er zijn diverse metingen verricht aan een Synergie met basreflexpijp c.q. passieve radiator (figuur 1), een Synergie met gesloten kast waarbij het gat van de passieve radiator is afgesloten (figuur 2), en een Synergie met EBS (figuur 3).


Figuur 1: impedantie Synergie met basreflexpijp c.q. 21 cm passieve radiator


Figuur 2: impedantie Synergie met gesloten kast waarbij het gat van 21 cm radiator is afgesloten


Figuur 3: impedantie Synergie met EBS

In figuur 1, 2 en 3 worden de impedanties van de genoemde kastluidsprekers getoond. Impedantie wil niets anders zeggen dan 'wat' de ohmse weerstand is bij 'welke' frequentie.

In figuur 1, 2 en 3 wordt de impedantiepiek A met hoogte h van zo'n 14 Ohm veroorzaakt door de eigen resonantiefrequentie van de basunit. Zo zal de eigen resonantiefrequentie naar rechts opschuiven (een hoge frequentie) als de konus (met alles erop en eraan) lichter wordt. Een hele grote basunit daarentegen heeft dus een hele lage eigen resonantiefrequentie, niet omdat hij zo groot is, maar omdat hij zo zwaar is. In figuur 1 is bij punt B de zogenaamde tunefrequentie tussen de basreflexpijp c.q. passieve radiator en de basunit aangegeven. Dit is de frequentie waarop deze twee elkaar maximaal versterken en waarop dus ook het grootste geluidsdrukverschil ontstaat ten opzichte van een gesloten systeem. Echter: naarmate de frequenties lager worden, zal er een toenemende fasefout tussen de basreflex c.q. passieve radiator en de basunit ontstaan, waardoor deze elkaar niet meer versterken maar elkaar gaan tegenwerken, zodat uiteindelijk bij de 'laagste' frquenties de 'gesloten box' het van de 'open box' wint, zie figuur 4: 1 versus 2.

Wat is Extra Bas Support (EBS) nu eigenlijk.

EBS is een speciaal geselecteerde basunit welke door TAF 'gereconed' wordt door er een speciaal samengestelde extra massa op aan te brengen in combinatie met een eigen electronisch EBS netwerk. Door deze TAF basunit modificatie ontstaat er niet alleen een extreem stijve konus unit maar tevens een ongekend lage eigen resonantiefrequentie van deze EBS unit. Als deze EBS unit met de EBS crossover electronica parallel aan de basunit in een gesloten kast wordt aangesloten, dan zullen deze twee een spanning/stroomdeler vormen.

Omdat deze EBS unit 'laag-ohmig' blijft, daar waar de basunit op z'n eigen resonantiefrequentie 'hoog-ohmig' wordt, zal de EBS unit de basunit ontzien en dus voorkomen dat de basunit überhaupt op z'n eigen resonantiefrequentie wordt aangesproken. Hierdoor ontstaat er een substantiële verlaging aan tweede en derde harmonische vervorming.

In geval van de Synergie EBS zo'n 10 dB ten opzichte van zowel 'open' als 'gesloten' Synergie (zie figuur 7 versus figuur 5 en 6). Daar de EBS unit met de EBS crossover electronica 'hard' aan de eindversterker is aangesloten, zal er geen faseverschuiving optreden zoals bij een basreflex / passieve radiator systeem (figuur 4). Net als een gesloten systeem zal dit evenwichtiger, zonder de genoemde basreflex / passieve radiator fasedraaiïng geschieden. Figuur 4 spreekt hier boekdelen! PS de Synergie is slechts 20 l groot!

Metingen zijn in een niet-akoestisch dode ruimte verricht maar in de afbouwruimte van TAF en dus inclusief alle 'ruimte-hobbels en -dalen' zo eerlijk mogelijk weergegeven. Microfoon op 1 meter afstand tussen mid-hoog en mid-laag units gericht, versterkervermogen 1 Watt. De Synergie stond rondom minimaal 1 meter vrij.

De hoge eigen massa van de EBS unit in combinatie met de EBS crossover electronica zorgen ervoor dat alleen de laagste frequenties door de EBS unit worden weergegeven.


Figuur 4: frequentiekarakteristiek Synergie EBS (rood 3), Synergie basreflexpijp c.q. passieve radiator (blauw 1), en gesloten Synergie (groen 2)


Figuur 5: vervormingsmetingen Synergie met basreflexpijp c.q. passieve radiator


Figuur 6: vervormingsmetingen Synergie met gesloten kast


Figuur 7: vervormingsmetingen Synergie met EBS

Samengevat

EBS zorgt voor een veel betere, strakkere, schonere en meer gedetailleerde basweergave met véél minder vervorming.
EBS combineert niet alleen de voordelen van de basreflex / passieve radiator met de voordelen van een gesloten systeem, maar overtreft deze zelfs.

Kortom EBS maakt 't verschil!!
* Elektuur - September 2006

Printversie: Elektuur - September 2006 - pagina 1